Lösemi, kemik iliğinde kan hücrelerini üreten hücrelerin kontrolsüz ve anormal çoğalması sonucu ortaya çıkan bir kanser türüdür. Çocukluk çağında en sık görülen kanser gruplarından biridir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansının (IARC) GLOBOCAN 2022 verilerine göre, dünya genelinde 0-14 yaş grubunda 64.566 yeni lösemi vakası tahmin edilmiştir. Lösemiler, bu yaş grubundaki tüm kanserlerin yaklaşık %31,9'unu oluşturmaktadır.
Son yıllarda tanı ve tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde çocukluk çağı lösemilerinde tedavi başarısı önemli ölçüde artmıştır. Hastalığın türüne bağlı olarak bazı lösemi türlerinde %80-90 oranında uzun süreli hastalıksız yaşam sağlanabilmektedir.
Löseminin Belirtileri Nelerdir?
Lösemi özellikle akut türlerinde hızlı ilerleyebildiğinden belirtilerin erken fark edilmesi ve sağlık kuruluşuna zamanında başvurulması önemlidir.
Başlıca belirtiler şunlardır:
•Solukluk, halsizlik ve çabuk yorulma,
•Nedeni açıklanamayan veya uzun süren ateş, tekrarlayan enfeksiyonlar,
•Kolay morarma, burun ve diş eti kanamaları,
•İştahsızlık ve kilo kaybı,
•Boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerinde lenf bezlerinde büyüme,
•Karında şişlik veya dolgunluk hissi,
•Kemik ve eklem ağrıları, şişlik ve hareket kısıtlılığı.
Bu belirtiler lösemi dışında farklı hastalıklarda da görülebilir. Ancak uzun süren veya nedeni açıklanamayan şikâyetlerde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Tanı Nasıl Konulur?
Belirtisi olmayan çocuklarda lösemiye yönelik rutin bir tarama testi bulunmamaktadır. Tanı süreci, belirtilerin hekim tarafından değerlendirilmesiyle başlar. Gerekli görüldüğünde tam kan sayımı ve diğer laboratuvar tetkikleri yapılır. Kesin tanı için ileri incelemeler ve gerektiğinde kemik iliği değerlendirmesi uygulanır.
Tedavi
Lösemi tedavisi; hastalığın türüne, genetik özelliklerine, çocuğun yaşına ve genel sağlık durumuna göre uzman hekimler tarafından planlanır. Tedavide kemoterapi başta olmak üzere, uygun hastalarda hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve kök hücre nakli gibi yöntemler kullanılabilir. Tedavi sürecinde enfeksiyonların önlenmesi, yan etkilerin yönetilmesi ve düzenli takip büyük önem taşır. Günümüzde gelişen tedavi yöntemleri sayesinde çocukluk çağı lösemilerinde tam iyileşme ve uzun süreli hastalıksız yaşam mümkün olabilmektedir.
Korunma ve Farkındalık
Çocukluk çağı lösemilerinin kesin nedeni çoğu vakada bilinmediğinden, hastalığı tamamen önleyen kanıtlanmış bir yöntem bulunmamaktadır. Bununla birlikte benzen gibi kanserojen kimyasallara, tütün dumanına ve gereksiz iyonlaştırıcı radyasyona maruziyetin önlenmesi önemlidir. Lösemi konusunda toplumda farkındalığın artırılması, belirtilerin tanınması ve şüpheli durumlarda sağlık kuruluşuna zamanında başvurulması tanı sürecindeki gecikmelerin önlenmesine katkı sağlar.
Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır!
Belirtileri Fark Et, Zamanında Harekete Geç!