T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Kırıkkale İl Sağlık Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Kırıkkale İl Sağlık Müdürlüğü

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

Dünya Otizm Farkındalık Günü

Güncelleme Tarihi: 04/04/2019

Çocuk sağlığı izlemi tecrübeli ebeveynlerden tutun da kanıta dayalı sağlığı koruyucu ve geliştirici uygulamaları da kapsayan ciddi bir süreçtir. Çocukların izlemlerinin dikkatle yapılması sağlıklı ve üretken bir yaşam sürmeleri için değerlidir. İzlemlerde dikkat edilen başlıklardan biri de çocukların ruh sağlığıdır. Ülkemizde Sağlık Bakanlığının bebek ve izlem protokollerinde bulunan büyüme ve gelişme izlemi, aile hekimlerinin görev alanında yer almaktadır. Birinci basamakta sağlam çocuk muayenesinin bir parçası olarak ülkemizde 2017 yılında faaliyete geçirilen Otizm Spektrum Bozukluğu Tarama ve Takip Programı kapsamında erken tanı, tedavi ve rehabilitasyon zinciri kurulmuş ve çocuklar taranmaya başlanmıştır (1).

  • Bazı sözleri tekrar tekrar ve ilişkisiz ortamlarda söylüyorsa,
  • Konuşmada akranlarının gerisinde kalmışsa,
  • Aşırı hareketli, hep kendi bildiğince davranıyorsa,
  • Gözleri bir şeye takılıp kalıyorsa,
  • Bazı eşyaları döndürmek, sıraya dizmek gibi sıra dışı hareketler yapıyorsa,
  • Günlük yaşamındaki düzen değişikliklerine aşırı tepki veriyorsa.

ØBaşkalarıyla göz teması kurmuyorsa,

Øİsmini söylediğinizde bakmıyorsa,

ØSöyleneni işitmiyor gibi davranıyorsa,

ØDuygularını ifade edemiyorsa,

ØParmağıyla istediği şeyi göstermiyorsa,

ØOyuncaklarla oynamayı bilmiyorsa,

ØAkranlarının oynadığı oyunlara ilgi göstermiyorsa

ØSallanmak, çırpınmak gibi hareketleri varsa,

Bir çocuk aşağıdaki özelliklere sahipse otizm açısından değerlendirmek gerekmektedir:(2,3)

 Tanı koyabilecek kişiler, aile hekimleri tarafından şüphe duyulduktan sonra yalnızca konunun uzmanı olan doktorlardır. Ülkemizde otizm tanısı koyabilecek uzmanlar çocuk ruh hastalıkları uzmanları ve çocuk nörologlarıdır (4). Otizmli çocuklara erken yaşta, tercihen üç yaştan önce tanı konması büyük önem taşır. Çünkü otizmli bir çocuk özel eğitim almaya ne kadar erken başlarsa, o kadar hızlı gelişimi ilerleyebilir.

  1.  (https://sggm.saglik.gov.tr/TR,34055/2-nisan-dunya-otizm-farkindalik-gunu.html)
  2. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/autism-spectrum-disorders
  3. https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/data.html
  4. http://www.odfed.org/otizmde-tani